هدف این پژوهش تحلیل تجربی فرضیه بازار کارآمد در بازار سرمایه ایران: واکاوی خلاف قاعده های رفتاری است، این پژوهش کاربردی و با روش کمی انجام شده است. اطلاعات این پژوهش بر پایه جمع آوری داده های ثانویه از بازار بورس تهران، شامل داده های پانل دیتا از 112 شرکت در بازه 10 ساله 1393-1402 گرد آوری شده است. روش نمونه گیری این پژوهش غیرتصادفی و مبتنی بر معیارهای پایداری مالی شرکت، وجود داده های کامل قیمت و بازده، و نمایندگی از بخش های مختلف بازار است. برای تجزیه و تحلیل داده ها ابتدا متغیرهای مورد بررسی در بازه زمانی مورد مطالعه توصیف شد، در ادامه با استفاده از مدل سازی با شبکه عصبی پرسپترون چندلایه (MLP) و بهینه سازی با الگوریتم چرخه آب (WCA) داده های بدست آمده تحلیل شد. مطابق نتایج میانگین قیمت بسته شدن (65,351 تومان) و بازده روزانه (0.0495٪، معادل رشد سالیانه حدود 12.8٪) نشان دهنده رشد پایدار بازار است، در حالی که انحراف معیار بالای قیمت ها (47,728) و دامنه بازده (-4.15٪ تا 4.85٪) تنوع و نوسانات بازار را تأیید می کند. حجم معاملات با میانگین 2.54 میلیون و اندیکاتورهای فنی مانند RSI (میانگین 52.74) و Volatility (0.9831) نشان دهنده فعالیت بالای سرمایه گذاران و تأثیر رفتار آن ها بر تغییرات ارزش سهام است. متغیرهای تقویمی مانند January_Effect (8.3٪ وقوع) زمینه را برای بررسی ناهنجاری های رفتاری فراهم می کنند. وجود نوسانات و الگوهای بالقوه در RSI (چارک سوم 64.68) و مومنتوم (دامنه -9.78٪ تا 11.14٪) نشان می دهد که بازار ممکن است کاملاً تصادفی (EMH) نباشد و الگوهای تطبیقی (AMH) را پشتیبانی کند. متغیرهای بنیادی مانند P/E (میانگین 12.4) و Book_to_Market (1.002) تنوع شرکت ها را نشان می دهند، که برای طبقه بندی رفتار بازده (سوال دوم) و پیشنهاد استراتژی های سرمایه گذاری حیاتی است.